НАЙРАА
 Өнөөгийн Монголын амьдралд "найраа" гэдэг үг нэгэнт хэвшил болж олон дасал болжээ. Найраа гэдэг үг хууль бус үйлдлийн хэв шинж, хувь хүмүүсийн хоорондын тохиролцоо гэдэг утгаар олонд нэгэнт танил болсон аж.
...Монголын үндэсний баяр наадмын, үндэсний бөхөд "начны" болон бусад олон цолны найраа нэгэнт хэвийн үзэгдэл болж, олны дургүйцэл зэвүүцлийг хүргэх авч хүлээн зөвшөөрөгдсөн зүйл болж  дээ. Жил жилийн наадмаар энэ жил хэн хэнийг амлан авч, ямар жишгээр начин төрүүлэхийг мэдсээр таамагласаар атлаа, "үл мэдэгчийн дүр эсгэн"  баяр талархал уухай хадуулан, "дэмжинэ".
  "Начны найрааны" үндсэн дэглэгчид "нутгийн зөвлөл"  хэмээх гуншинтай эрхмүүд их гавьяа байгуулсан мэт эрвэлзэх. Энэхүү найраатай тэмцэхээр Нямдорж тэргүүтэй, дархан аварга Баянмөнх, улсын заан Ганболд "эсэргүүнтэй", даян аварга А.Сүхбат дараалалтай зориг шулуудавч "тусыг эс олох". Учир нь цаг цагтаа тэд, энэ бүхэнд оролцож байсан болохоор, тэдэнд хэн ч үл итгэнэ.
 Мунхаг миний бодлоор, начин авсан нэгэнд тухайн оны "начин" гэсэн цол олгож, 3 удаа баталж чадвал "улсын"  гэх тодотгол олгож байхаар хуулиндаа зааж орхивол болох мэт. Тэртээ тэргүй 3 удаа баталж чадахгүй хэн нэгний төлөө ийнхүү мөнгө үрж, нэрээ барж байх  "нутгийн зөвлөл"  гэгчийнхэнд хэрэг юун. "2008 оны начин" хэмээх "улсын"  цолгүй нэгэнд нутгийнхан нь хөл алдаж, хот хотоор хонь, хөл дүүжлэх унаа бэлэглэх сонирхол төрөх бил үү?
"НАЙРАА" цааш унших »

"Эх оронсог" үзэлтэй байцгаая"                                                             Сүр жавхлан
 Энэ намрын дунд сарын бэлэгт сайн өдөр, Монголын Засгийн газар "алдарт"  Оюутолгойн гэрээнд ёслол төгөлдөр гарын үсэг зурж, сүр жавхланг бадруулав.
   Сүр жавхлан гэснээс тэр нэгэн жил, Монгол Улсаас Оросын холбооны Улсад төлөх учиртай байсан "их өр"-ийг төлж дуусав хэмээн яг энэ өдрийнх шиг ёслол төгөлдөр хөгжилдөж асан. Концерт тоглож, олон нийтийн өмнө чанга чангаар тэврэлдэж, уяхан зарим нь нус нулимстайгаа хутгалдаж байв даа. Харин өнөөдөр, сүр жавхланг бадруулан байж, ёслол төгөлдөр тунхаглаж байсан мөнөөх "их өр" төлөгдсөн эсэх нь эргэлзээтэй болж түмэн олныг гайхашруулав.
 Харин энэ удаа, ашигтай ашиггүй, хэрэгтэй хэрэггүй хэмээн талцан маргалдаж байсан мөнөөх Оюутолгойн гэрээг баталлаа гэж, концерт тоглож, олон нийтийн өмнө тэврэлдэж,  хашир суусан бололтой камерийн өмнө арай "мэлмэрүүлсэнгүй.
"Сүр жавхлан" цааш унших »

Саяхан интернетэд тавигдсан олон бичлэгүүд дотроос нэгэн бичлэг намайг ихэд цочирдуулав.
...Нэгэн тасалгаанд Солонгос эрчүүдтэй гэрлэхийг хүссэн монгол бүсгүйчүүдийг цуглуулан дүрст бичлэг хийж байна. Монголоор сайн ярьж чадахгүй боловч тультраадуу байдлаар нэгэн нөхөр уг бүсгүйчүүдэд, хэрхэх тухай зааварчилна. Камерийн өмнө бараг нүцгэн шахуу зогсох тэр бүсгүйчүүдийг "наашаа хар, цаашаа хар, тонгой, одоо дотоожоо доошлуул, за эргэж хараад инээмсэглэ" гэх командаар тэд энэ бүхнийг дуулагавартай гүйцэтгэх аж. /www.miniih.com/
Солонгос эртэй л гэрлэж, олон ангит кинонд үзэж байсан аз жаргалтайгаа учрах, гэнэн мөрөөдөлтэй тэр бүсгүйчүүд, зуучлагч Солонгосуудын өмнө яг л мал мэт харагдаж байлаа.
Энэ чинь юу болж байнаа! Монгол хүн, монгол бүсгүйчүүд яг л мал мэт , ийм үнэ цэнэгүй болж байна гэж үү? хэмээн бодох дор үнэхээр сэтгэл өвдөх. Цагтаа Солонгос бүү хэл дэлхийн олон хаад, эздийг өмнөө бөхөлзүүлж байсан аугаа өвөг дээдсийн үр сад бид, өнөө цагт өнгө мөнгөний төлөө, яг л мал мэт арилжигдан худалдагдах болоо юу?
"ТАРХИ УГААГЧИД" цааш унших »

Монгол Улсын ерөнхий сайд С.Баярын бие нь чилээрхсэний улмаас, шинжилгээ бас эмчилгээ хийлгэхээр БНСУ-ыг зорьж гэнэ. Монгол Улсын эрүүл Мэндийн сайд С.Ламбаа, ерөнхий сайдынхаа эрүүл мэндийн талаар ихэд санаа зовнисон байдлаар мэдээлэл хийж байна. Хичнээн жил тоглогдож буй энэ хошин жүжиг хэнд зориулагдаж, хэнийг доромжлоод байна вэ? Энэ талаар асуух асуулт надад байна.
-Нэгэн цагт монгол мориноос унаж бэртэл авсан, Монгол Улсын ерөнхий сайдаа эмчилж чадах монгол эмч, эмнэлэг монгол оронд байхгүй гэж үү?
-Хэн нэгэн, албан тушаал ахих тусмаа бие организмын хувьд бас өөрчлөгдөж, монгол хүнээсээ өөр болдог юм болов уу?
-Энэчлэнгээр мориноос унах бүү хэл, өөр ч хүнд бэртэл авч, хүндээр өвдөж байгаа жирийн монгол иргэд хаана очиж эмчлүүлэх юм бол?
-Ерөнхий сайд нь монголын эмнэлэг, монголын эмч нартаа итгэхгүй байгаагаа илэрхийлж харь орныг зорьж байхад, салбар хариуцсан сайд нь энэ үйлдлийг хүлээн зөвшөөрч тайлбарлаад сууж байдаг ямар гэгч "долдой" вэ?
"Үндэсний дэмжлэг" цааш унших »

Саяхан "Даяар монгол"  сайт дээр Б.Номинчимэд энэ асуудлыг хөндөж бичжээ. Өдгөө 3 сая хүрэхгүй хүн амтай Монгол оронд 170 шахам их дээд сургууль оршин тогтнож, 1 хүн амд ноогдох их дээд сургуулийн тоогоор дэлхийд тэргүүлэх шахаж буй гэнэ. Нэгэн цагт бичиг үсэг үл мэдэгчийн тоогоор дэлхийд тэргүүлж, ЮНЕСКО-гийн шагнал авч байсан бол, өнөөдөр хүн амдаа харьцуулсан дээд боловсролтны тоогоор дэлхийд аанай л тэргүүлж байгаа гэх.
Баярламаар ч юм шиг, бахархмаар ч юм шиг энэ үзүүлэлтийн цаана, сайн муу олон үр дагавар оршиж буй. Энэ бүхнийг илчлэн дэлгэж, "хагарсан олгой" доторхи сайн муу зүйлээ цэвэрлэж авах цаг нэгэнт болжээ.
"Бизнес болон хувирсан Монголын боловсролын үнэ цэнэ" цааш унших »

Энэ сарын 21-ний  орой АНУ-д байдаг монголын ЭСЯ яруу найргаар эгшиглэж, бас баярлаж өнгөрөв. Харь нутгийн тэнгэрт монгол яруу найраг цалгилан дуурссан энэ үдэш, "Болор цом" -ын эзэн яруу найрагч Б.Ичинхорлоо, зохиолч шүлэгч Л.Батбаяр, залуу яруу найрагч Сүхээ нарын онгод хөлөглөсөн бүтээлүүд, яруу найрагч зохиолч Я.Баатарын эчнээ бүтээлүүд, бичгийн их номч М.Саруул-Эрдэнийн яруу удирдлага дор, хурсан олны сэтгэлийн чавхдасыг хөглөн байж, эгшиглэлээ. Монгол шүлэг англи хэлнээ хөрвөж, англи шүлэг монгол хэлнээ хөрвөсөн энэ л агшин, эрдэнэт хүмүүний авьяас онгод, яруу хэллэгт хил хязгаар үгүй мэт санагдах.
"Амжилт дүүрэн гурван жил" цааш унших »

...Түүний дотор нь давчдаж, амьсгаа нь дээрдэж, толгой нь эргэн, сэтгэл дотроос нь юуг үл мэдэх зүйл шаналган зовооно.
-Бид 2 адилххан л байсан шүү дээ. Тэгээд одоо яахаараа надаас ийм илүү явдаг байнаа. Үгүй тэр, өмссөн зүүсэн, эдэлж хэрэглэж байгаа нь цаанаа л нэг нүнжигтэй. Яаж ийм болж чадав аа? Тэгэхэд миний байж байгаа царай. Тэр намайг дотроо шоолж л байсан байх даа хэмээн бодохуйяа улам ч ихээр бухимдаж, энэ бухимдлаа хэн нэгэнд гаргаж, хорслоо тайлмаар санагдах.
Уулзалгүй удсан найзтайгаа гэнэт тааралдаж, учиргүй дуу алдаж, мэнд усаа мэдэлцэн, амьдрал ахуйгаа ярилцан, бага насны дурсамжаа сэргээн ярилцах тэр мөчийн баяр хөөр ул мөргүй арилж, атаархал хорслын сэтгэл цээж юуг нь хөндүүрлүүлнэ.
"АТААРХАЛ ба ХОРСОЛ" цааш унших »